Hà Nội xóa "nhà siêu mỏng": Điều 15 Quyết định 61/2024 về đất không đủ điều kiện tồn tại
Phân tích Điều 15 Quyết định 61/2024/QĐ-UBND Hà Nội: tiêu chí đất không đủ điều kiện tồn tại sau thu hồi và cơ chế hợp thửa hoặc thu hồi, bồi thường.
Ths. Trần Công Thuỷ
HÀ NỘI ->> KHÔNG CÒN ĐƯỢC PHÉP TỒN TẠI "NHÀ SIÊU MỎNG" "BỨC TƯỜNG GIÁ TIỀN TỶ"
Tại Điều 15/Quyết định số 61/2024/QD-UBND TP Hà Nội quy định - Xử lý các trường hợp không đủ điều kiện tồn tại khi Nhà nước thu hồi đất
Điều 15 của Quy định này đặt ra cơ chế xử lý các trường hợp đất không đủ điều kiện tồn tại sau khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và quốc phòng, an ninh. Điều này nhằm giải quyết những thửa đất có diện tích quá nhỏ hoặc không đáp ứng yêu cầu sử dụng hợp lý sau khi bị thu hồi.
1. Xác định các trường hợp không đủ điều kiện tồn tại
Điều này phân loại đất không đủ điều kiện tồn tại thành hai nhóm chính: đất ở và đất khác.
a) Đối với đất ở
Hai tiêu chí để xác định đất ở không đủ điều kiện tồn tại:
+ Thửa đất có diện tích còn lại sau thu hồi quá nhỏ:
- Nếu thửa đất sau thu hồi có diện tích nằm ngoài chỉ giới đường đỏ dưới 15m² và
- Chiều sâu hoặc mặt tiền dưới 3m, thì đất này được xem là không thể tồn tại độc lập.
->> Lý do: Với kích thước này, thửa đất không thể đáp ứng yêu cầu về xây dựng nhà ở hoặc các công trình có chức năng sử dụng hợp lý.
+ Thửa đất bị chia cắt, không có lối đi riêng:
- Nếu thửa đất sau thu hồi không có lối đi và Diện tích còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa (theo Điều 14), Thì thửa đất này cũng bị xếp vào diện không đủ điều kiện tồn tại.
->> Lý do: Đất không có lối đi riêng sẽ không có giá trị sử dụng, không thể xây dựng và khó đảm bảo quyền lợi của người sử dụng.
b) Đối với đất khác (đất phi nông nghiệp, đất nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ, đất rừng, v.v.)
- Nếu diện tích đất còn lại dưới 50m² thì không đủ điều kiện để tồn tại độc lập.
->> Lý do: Với diện tích này, đất không thể phát huy giá trị kinh tế, không thể sử dụng hiệu quả theo đúng mục đích ban đầu.
2. Cơ chế xử lý các trường hợp đất không đủ điều kiện tồn tại
- Sau khi xác định đất không đủ điều kiện tồn tại, UBND cấp huyện sẽ thực hiện các giải pháp xử lý:
a) Trường hợp người sử dụng đất có giấy tờ hợp pháp
+ UBND cấp huyện sẽ thông báo và hướng dẫn chủ đất thực hiện hợp thửa bằng cách:
- Chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân liền kề.
- Nhận chuyển nhượng hoặc tặng cho quyền sử dụng đất từ chủ sử dụng đất liền kề.
- Tạo điều kiện làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) sau khi hợp thửa.
->> Ý nghĩa: Giải pháp này giúp hợp lý hóa việc sử dụng đất, tránh tình trạng các thửa đất siêu nhỏ không thể khai thác hiệu quả.
b) Trường hợp đất chưa được cấp Giấy chứng nhận nhưng đủ điều kiện cấp GCN
+ UBND cấp huyện sẽ:
- Kiểm tra, xét duyệt điều kiện cấp GCN.
- Thông báo, hướng dẫn chủ đất thực hiện hợp thửa với đất liền kề.
- Hoàn tất thủ tục cấp GCN sau khi hợp thửa.
->> Ý nghĩa: Đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất hợp pháp, tránh tình trạng đất không có giấy tờ pháp lý gây khó khăn trong giao dịch.
c) Thời hạn thực hiện hợp thửa
- 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp.
- 90 ngày đối với đất nông nghiệp.
+ Nếu quá thời hạn mà không thực hiện được hợp thửa, UBND cấp huyện có thể:
- Xem xét thu hồi đất nếu không đủ điều kiện hợp thửa.
- Thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy định.
->> Ý nghĩa: Cơ chế này giúp xử lý nhanh chóng các trường hợp đất không đủ điều kiện tồn tại, tránh kéo dài gây khó khăn cho việc thực hiện dự án.
d) Thu hồi đất nếu không thể hợp thửa
+ Nếu sau thời hạn quy định mà việc hợp thửa không thực hiện được do:
- Đất không đáp ứng điều kiện hợp thửa.
- Người sử dụng đất không có nhu cầu hợp thửa hoặc không đạt được thỏa thuận với chủ đất liền kề.
- UBND cấp huyện sẽ quyết định thu hồi đất và thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy định pháp luật.
->> Ý nghĩa: Tránh để lại các thửa đất quá nhỏ, không thể sử dụng, gây ảnh hưởng đến quy hoạch chung.
e) Trường hợp Nhà nước thu hồi đất để xử lý các trường hợp không đủ điều kiện mặt bằng xây dựng
- Trình tự, thủ tục thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ thực hiện theo quy định của Luật Đất đai.
->> Ý nghĩa: Đảm bảo quyền lợi cho người dân khi bị thu hồi đất và tránh tình trạng các thửa đất nhỏ lẻ không thể sử dụng hiệu quả.
3. Nhận xét và đánh giá tác động
+ Tác động tích cực:
- Giải quyết vấn đề "đất siêu nhỏ":
- Tránh để lại các thửa đất quá nhỏ, không thể sử dụng hợp lý.
- Đảm bảo tính đồng bộ trong quy hoạch đô thị và nông thôn.
+ Hợp lý hóa việc sử dụng đất:
- Tạo điều kiện cho người dân hợp thửa, đảm bảo diện tích đất đủ lớn để khai thác hiệu quả.
- Hạn chế tình trạng đất bị bỏ hoang hoặc sử dụng sai mục đích.
+ Đảm bảo quyền lợi cho người dân:
- Nếu đủ điều kiện hợp thửa, người dân có thể tiếp tục sử dụng đất sau khi hợp thửa.
- Nếu không thể hợp thửa, Nhà nước sẽ thu hồi đất và bồi thường theo đúng quy định.
+ Hỗ trợ công tác quy hoạch đô thị:
- Tránh để lại các thửa đất nhỏ lẻ gây mất mỹ quan đô thị.
- Tạo điều kiện cho việc mở rộng đường giao thông và các dự án công cộng.
>> Tác động tiêu cực hoặc thách thức:
+ Khó khăn trong việc hợp thửa:
- Không phải lúc nào cũng có đất liền kề phù hợp để hợp thửa.
- Chủ đất liền kề có thể không đồng ý nhận chuyển nhượng, gây khó khăn cho người bị ảnh hưởng.
+ Áp lực về thời gian:
- Người sử dụng đất chỉ có 90 - 180 ngày để thực hiện hợp thửa, nếu không sẽ bị thu hồi đất.
- Điều này có thể gây khó khăn nếu thủ tục pháp lý kéo dài hoặc người dân chưa sẵn sàng tài chính để hợp thửa.
+ Nguy cơ tranh chấp:
- Việc thỏa thuận chuyển nhượng hoặc tặng cho quyền sử dụng đất có thể dẫn đến tranh chấp giữa các hộ gia đình liền kề.
- Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ đàm phán để đảm bảo quá trình này diễn ra thuận lợi.
4. Tóm lại
Điều 15 của Quy định này là một bước quan trọng trong việc xử lý các thửa đất không đủ điều kiện tồn tại sau thu hồi đất. Cơ chế hợp thửa hoặc thu hồi đất giúp đảm bảo quyền lợi cho người dân, đồng thời hỗ trợ công tác quy hoạch đô thị và sử dụng đất hiệu quả. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả, chính quyền địa phương cần hỗ trợ tối đa trong việc hướng dẫn thủ tục, đảm bảo minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch hợp thửa.
#luatdatdai2024
#hanoixoanhasieumong
@nêu bật
Cần tư vấn pháp lý cho dự án đất đai, farmstay của bạn? Trao đổi trực tiếp với Ths. Trần Công Thuỷ.
Liên hệ tư vấn →