Nỗi lo - cơ hội: quản lý đất đa mục đích cần cách tiếp cận mới

Việc sử dụng đất kết hợp đa mục đích theo Luật Đất đai 2024 mở ra nhiều cơ hội lớn cho kinh tế nông nghiệp và du lịch. Nhưng cùng với đó, cơ quan quản lý địa phương không tránh khỏi những lo ngại về tình trạng biến tướng, sử dụng sai mục đích hoặc lách luật trong quá trình thực hiện.

NỖI LO TỪ CƠ QUAN QUẢN LÝ

- Việc sử dụng đất đa mục đích có thể bị lợi dụng để chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất thương mại, dịch vụ một cách trá hình.

- Lo ngại mô hình farmstay, du lịch sinh thái bị biến tướng thành bất động sản nghỉ dưỡng trái phép.

- Cơ quan chức năng e ngại khó kiểm soát việc xây dựng công trình kiên cố trái quy định.

- Rủi ro môi trường khi mô hình sử dụng đất kết hợp không có sự giám sát chặt chẽ.

Những lo ngại trên là chính đáng, nhưng nếu chỉ dừng lại ở tư duy “siết chặt từ đầu”, không tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân triển khai hợp pháp, thì vô hình trung sẽ kìm hãm sự phát triển của mô hình kinh tế nông nghiệp mới.

CẦN CHUYỂN HƯỚNG TƯ DUY QUẢN LÝ

Thay vì kiểm soát theo cách tiếp cận “hạn chế ngay từ đầu”, thì cần tư duy “tạo điều kiện – hậu kiểm định kỳ”:

- Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp đăng ký phương án sử dụng đất rõ ràng, có kế hoạch triển khai minh bạch.

- Quy định ràng buộc các tiêu chí rõ ràng về xây dựng, hoạt động thương mại dịch vụ trên đất nông nghiệp.

- Giám sát định kỳ để đảm bảo phương án được thực hiện đúng, thay vì từ chối hồ sơ ngay từ đầu vì sợ rủi ro.

PHÁP LÝ XỬ LÝ – ĐÃ CÓ NGHỊ ĐỊNH 123/2024

Thực tế, cơ sở pháp lý để quản lý mô hình đất đa mục đích đã có đầy đủ:

- Nghị định 123/2024 quy định rõ chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong sử dụng đất đa mục đích.

- Các quy định về kiểm tra, hậu kiểm định kỳ để phát hiện sớm sai phạm và điều chỉnh kịp thời.

Điều này giúp chính quyền địa phương không cần lo ngại quá mức mà có thể tự tin triển khai chính sách, vừa đảm bảo tạo điều kiện phát triển, vừa kiểm soát chặt chẽ.

CÔNG NGHỆ GIÁM SÁT – VIỆT NAM ĐÃ LÀM CHỦ

Một điểm quan trọng nữa là công nghệ giám sát hiện đại đã sẵn sàng:

- Hệ thống GIS, Viễn thám, UAV giúp theo dõi việc sử dụng đất từ trên cao, đảm bảo không có vi phạm lớn mà không cần quá phụ thuộc vào kiểm tra thủ công.

- Các cơ sở dữ liệu đất đai điện tử giúp quản lý phương án sử dụng đất và kiểm tra thực địa hiệu quả hơn.

Việt Nam đã làm chủ công nghệ, điều này có nghĩa là chúng ta hoàn toàn có thể giám sát tốt mà không làm cản trở sự phát triển của các mô hình kinh tế mới.

TỪ TƯ DUY LO NGẠI SANG TƯ DUY TẠO ĐIỀU KIỆN

Thay vì chỉ tập trung vào những lỗi lo, cơ quan quản lý cần nhìn vào cơ hội phát triển mà đất sử dụng đa mục đích mang lại:

- Tăng giá trị sử dụng đất nông nghiệp, mở rộng cơ hội đầu tư.

- Thúc đẩy du lịch nông thôn, hỗ trợ sinh kế cho nông dân.

- Tận dụng công nghệ quản lý hiện đại, không lo thất thoát, biến tướng.

Chính quyền không nên chỉ “chặn” vì lo sợ rủi ro, mà nên “mở” với điều kiện giám sát tốt. Khi kết hợp được tư duy tạo điều kiện và hậu kiểm định kỳ, đất sử dụng đa mục đích sẽ thực sự trở thành động lực phát triển bền vững cho kinh tế nông nghiệp.

#datsudungdamucdich

#datkethopdamucdich

#trancongthuy

#VOV

Cần tư vấn pháp lý cho dự án đất đai, farmstay của bạn? Trao đổi trực tiếp với Ths. Trần Công Thuỷ.