Người trẻ không thiếu tiền, nhưng thiếu độ chín để làm chủ nguồn lực đất

Tôi gặp một bạn trẻ. Bạn ấy từng đi du học châu Âu, trải nghiệm tốt, không phải kiểu thiếu va chạm. Về Việt Nam, bạn thử qua chứng khoán, bất động sản đầu cơ và cũng có những giai đoạn kiếm tiền khá nhanh. Gia đình có nền tảng nên gần như không áp lực về vốn. Nhìn từ bên ngoài, nhiều người sẽ nghĩ như vậy là quá thuận lợi rồi.

Nhưng thực tế lại khác. Bạn bắt đầu làm một mô hình riêng, làm khá lớn và khá nhanh. Và rồi bắt đầu loay hoay.

Không phải vì thiếu tiền. Mà vì thiếu một thứ khó nhìn thấy hơn: độ chín.

Chín ở đây không phải là tuổi, mà là đã từng làm chưa, đã từng sai chưa, đã từng va đủ thực tế chưa. Rất nhiều người trẻ bây giờ có một lợi thế: tiếp cận thông tin nhanh, thấy nhiều mô hình hay và tin rằng mình có thể làm được ngay. Nhưng có một điều rất đơn giản: thấy được không có nghĩa là làm được.

Tôi gặp khá nhiều trường hợp như vậy. Một điểm chung là đi quá nhanh ở đoạn đầu. Muốn làm một thứ ra hình ngay, muốn có kết quả rõ ràng ngay, muốn đi đường tắt. Nhưng lại chưa từng đi qua giai đoạn quan trọng nhất: làm nhỏ, làm thật và hiểu thật.

Một mảnh đất nhìn thì đơn giản. Nhưng khi bắt tay vào làm, nó lộ ra rất nhiều thứ mà trước đó không ai nghĩ tới: khách ở đâu, vận hành thế nào, chi phí ra sao, dòng tiền đến từ đâu. Những thứ đó không nằm trên ý tưởng, nó nằm ở trải nghiệm. Nếu thiếu đoạn này, làm lớn gần như chỉ là phóng to rủi ro.

Tôi không nghĩ người trẻ không nên làm lớn. Nhưng có một thứ cần đi trước: khả năng làm chủ cái nhỏ. Làm được cái nhỏ, hiểu được cách nó vận hành, kiếm được những đồng tiền đầu tiên, rồi hãy nghĩ đến chuyện mở rộng.

Điều đáng nói là, trong bối cảnh hiện nay, cơ hội cho người trẻ không hề ít đi. Ngược lại, đang mở ra theo một cách rất khác.

Chính sách đất đa mục đích trên đất nông nghiệp đang dần hình thành một không gian mới. Ở đó, đất không chỉ để trồng trọt, mà có thể tích hợp trải nghiệm, lưu trú, giáo dục, dịch vụ và nhiều lớp giá trị khác. Những vùng đất trước đây bị bỏ qua, giờ lại trở thành nơi có thể bắt đầu một hành trình.

Với người trẻ, đặc biệt là những người đã có tri thức, có trải nghiệm, có khát khao làm điều gì đó của riêng mình, đây là một cơ hội rất đáng suy nghĩ. Không phải để làm lớn ngay. Mà để quay về những vùng đất còn nhiều dư địa, bắt đầu từ nhỏ, làm thật, tích lũy kinh nghiệm và tạo ra giá trị từng bước.

Không phải ai cũng phải ở lại thành phố để thành công. Và cũng không phải ai về bản làng là đi lùi. Vấn đề nằm ở cách bạn nhìn thấy cơ hội và cách bạn bắt đầu.

Tôi để ý một điều: những người đi được xa không phải là người bắt đầu hoành tráng, mà là người đi đúng nhịp. Chậm một chút lúc đầu, nhưng chắc.

Vì cuối cùng, thứ quyết định không phải là bạn có bao nhiêu tiền. Mà là bạn đã đủ “chín” để sử dụng số tiền đó, và đủ kiên nhẫn để biến một mảnh đất thành giá trị hay chưa.

CÓ NHỮNG NGƯỜI TRẺ KHÔNG THIẾU TIỀN, NHƯNG LẠI THIẾU MỘT THỨ QUAN TRỌNG HƠN

Tôi gặp một bạn trẻ. Bạn ấy từng đi du học châu Âu, trải nghiệm tốt, không phải kiểu thiếu va chạm. Về Việt Nam, bạn thử qua chứng khoán, bất động sản đầu cơ và cũng có những giai đoạn kiếm tiền khá nhanh. Gia đình có nền tảng nên gần như không áp lực về vốn. Nhìn từ bên ngoài, nhiều người sẽ nghĩ như vậy là quá thuận lợi rồi.

Nhưng thực tế lại khác. Bạn bắt đầu làm một mô hình riêng, làm khá lớn và khá nhanh. Và rồi bắt đầu loay hoay.

Không phải vì thiếu tiền. Mà vì thiếu một thứ khó nhìn thấy hơn: độ chín.

Chín ở đây không phải là tuổi, mà là đã từng làm chưa, đã từng sai chưa, đã từng va đủ thực tế chưa. Rất nhiều người trẻ bây giờ có một lợi thế: tiếp cận thông tin nhanh, thấy nhiều mô hình hay và tin rằng mình có thể làm được ngay. Nhưng có một điều rất đơn giản: thấy được không có nghĩa là làm được.

Tôi gặp khá nhiều trường hợp như vậy. Một điểm chung là đi quá nhanh ở đoạn đầu. Muốn làm một thứ ra hình ngay, muốn có kết quả rõ ràng ngay, muốn đi đường tắt. Nhưng lại chưa từng đi qua giai đoạn quan trọng nhất: làm nhỏ, làm thật và hiểu thật.

Một mảnh đất nhìn thì đơn giản. Nhưng khi bắt tay vào làm, nó lộ ra rất nhiều thứ mà trước đó không ai nghĩ tới: khách ở đâu, vận hành thế nào, chi phí ra sao, dòng tiền đến từ đâu. Những thứ đó không nằm trên ý tưởng, nó nằm ở trải nghiệm. Nếu thiếu đoạn này, làm lớn gần như chỉ là phóng to rủi ro.

Tôi không nghĩ người trẻ không nên làm lớn. Nhưng có một thứ cần đi trước: khả năng làm chủ cái nhỏ. Làm được cái nhỏ, hiểu được cách nó vận hành, kiếm được những đồng tiền đầu tiên, rồi hãy nghĩ đến chuyện mở rộng.

Điều đáng nói là, trong bối cảnh hiện nay, cơ hội cho người trẻ không hề ít đi. Ngược lại, đang mở ra theo một cách rất khác.

Chính sách đất đa mục đích trên đất nông nghiệp đang dần hình thành một không gian mới. Ở đó, đất không chỉ để trồng trọt, mà có thể tích hợp trải nghiệm, lưu trú, giáo dục, dịch vụ và nhiều lớp giá trị khác. Những vùng đất trước đây bị bỏ qua, giờ lại trở thành nơi có thể bắt đầu một hành trình.

Với người trẻ, đặc biệt là những người đã có tri thức, có trải nghiệm, có khát khao làm điều gì đó của riêng mình, đây là một cơ hội rất đáng suy nghĩ. Không phải để làm lớn ngay. Mà để quay về những vùng đất còn nhiều dư địa, bắt đầu từ nhỏ, làm thật, tích lũy kinh nghiệm và tạo ra giá trị từng bước.

Không phải ai cũng phải ở lại thành phố để thành công. Và cũng không phải ai về bản làng là đi lùi. Vấn đề nằm ở cách bạn nhìn thấy cơ hội và cách bạn bắt đầu.

Tôi để ý một điều: những người đi được xa không phải là người bắt đầu hoành tráng, mà là người đi đúng nhịp. Chậm một chút lúc đầu, nhưng chắc.

Vì cuối cùng, thứ quyết định không phải là bạn có bao nhiêu tiền. Mà là bạn đã đủ “chín” để sử dụng số tiền đó, và đủ kiên nhẫn để biến một mảnh đất thành giá trị hay chưa.

Cần tư vấn pháp lý cho dự án đất đai, farmstay của bạn? Trao đổi trực tiếp với Ths. Trần Công Thuỷ.