Ngày 19/12: khoảng trống của một 'đại công trình' cho nông nghiệp

“NGÀY 19/12 – TỪ LỊCH SỬ ĐẾN HIỆN TẠI

VÀ KHOẢNG TRỐNG CỦA MỘT “ĐẠI CÔNG TRÌNH” NÔNG NGHIỆP”

Ngày 19/12 luôn mang trong mình một tầng ý nghĩa đặc biệt đối với dân tộc Việt Nam.

Ngày 19/12/1946, Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở ra một thời kỳ lịch sử mới – nơi cả dân tộc đứng lên bảo vệ chủ quyền, độc lập bằng ý chí và sức mạnh toàn dân.

Gần 8 thập kỷ sau, ngày 19/12/2025 tiếp tục được đánh dấu bằng một sự kiện mang tầm vóc quốc gia: Chính phủ đồng loạt khởi công nhiều công trình hạ tầng trọng điểm, với tổng mức đầu tư lên tới khoảng 3,4 triệu tỷ đồng. Đây là bước đi cần thiết, thể hiện quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui về những “đại công trình” hạ tầng cứng, vẫn còn một khoảng trống đáng suy ngẫm:

Sự thiếu vắng của một “đại công trình” mang tính nền tảng cho nông nghiệp – khu vực cốt lõi nuôi dưỡng đất nước.

KHOẢNG TRỐNG CHÍNH SÁCH: KHI HẠ TẦNG CỨNG ĐI TRƯỚC, HẠ TẦNG MỀM CHẬM BƯỚC

Trong khi hàng triệu tỷ đồng được đầu tư cho đường cao tốc, cảng biển, sân bay, đô thị và logistics, thì nông nghiệp - nơi sử dụng phần lớn tài nguyên đất đai và lao động xã hội - vẫn thiếu một Đề án tổng thể đủ tầm vóc quốc gia để chuyển mình sang giai đoạn phát triển mới.

Lẽ ra, cùng thời điểm khởi công các công trình hạ tầng chiến lược, đất nước cần song song khởi động một “Đề án Nông nghiệp quy mô lớn” - một đại công trình chính sách - để tạo nền tảng dài hạn cho khu vực sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn và an ninh lương thực.

Một đề án như vậy không những là hỗ trợ sản xuất, mà phải mang tinh thần “cởi trói - kích hoạt - kiến tạo”, tập trung vào ba trụ cột then chốt.

BA TRỤ CỘT CẦN THIẾT ĐỂ NÔNG NGHIỆP CẤT CÁNH

1. DÒNG VỐN – TỪ “CỨU TRỢ” SANG “ĐỒNG HÀNH DÀI HẠN”

Nông nghiệp không thể phát triển bằng các khoản vay ngắn hạn, lãi suất cao và áp lực trả nợ sớm.

Điều khu vực này cần là nguồn vốn dài hơi, đủ thời gian cho đất hồi sinh, cây trồng tích lũy giá trị và mô hình kinh doanh hình thành.

Một chính sách đột phá cần:

- Các gói tín dụng 3–5 năm, thậm chí 10 năm

- Lãi suất ưu đãi, tiến tới 0% đối với các mô hình nông nghiệp bền vững, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp gắn với bảo tồn tài nguyên

Đây không phải là ưu đãi mang tính “xin - cho”, mà là đầu tư chiến lược để nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp dám nghĩ lớn, làm dài hạn, và chịu trách nhiệm với đất.

2. TÀI NGUYÊN ĐẤT –> MỞ KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN THAY VÌ SIẾT CHẶT CƠ HỌC

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt của nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều mô hình farm hiện nay đang bị “kẹt” vì thiếu không gian hợp pháp để phát triển các hoạt động gia tăng giá trị.

Một hướng đi cần được xem xét nghiêm túc là:

- Ưu tiên cho các farm tiếp cận quỹ đất công ích (đất 5%) tại địa phương

- Cho phép sử dụng quỹ đất này như không gian thử nghiệm các mô hình:

-> Nông nghiệp sinh thái

-> Nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm

-> Thương mại, dịch vụ nông thôn quy mô nhỏ và vừa, kiểm soát được

Đây chính là cách biến đất đai từ “chi phí quản lý” thành nguồn lực phát triển cộng đồng.

3. HÀNH LANG PHÁP LÝ – TRAO QUYỀN CHỦ ĐỘNG CHO NGƯỜI LÀM NÔNG

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở ý chí hay thị trường, mà ở thủ tục hành chính và cơ chế pháp lý.

Đáng lẽ, các farm đã, đang và sẽ hoạt động cần được:

- Chủ động lập phương án sử dụng đất đa mục đích (nông nghiệp kết hợp du lịch, thương mại dịch vụ)

- Thực hiện theo cơ chế đăng ký - kiểm soát - hậu kiểm

- Không phải “xin chấp thuận chủ trương” đối với các mô hình quy mô nhỏ và vừa, phục vụ phát triển kinh tế nông thôn

Khi pháp lý đi trước và rõ ràng, rủi ro giảm xuống, dòng vốn sẽ tự tìm đến.

CHƯA MUỘN – VÌ NÔNG NGHIỆP VẪN LÀ “BẢN LỀ” CỦA ĐẤT NƯỚC

Việc chưa có một “Đại đề án Nông nghiệp” ở thời điểm này là điều đáng tiếc, nhưng chưa muộn để hành động. Bởi Việt Nam có những đặc thù không thể thay thế:

-> Hơn 80% diện tích đất tự nhiên là đất nông nghiệp - đây không chỉ là không gian sản xuất, mà là nền tảng sinh tồn, văn hóa và an ninh quốc gia.

- Nông nghiệp có khả năng kết nối cộng sinh với du lịch, văn hóa, bảo tồn và kinh tế địa phương.

- Khi nông nghiệp được “nhúng” sâu vào du lịch và dịch vụ, sẽ hình thành:

-> Hệ sinh thái việc làm tại chỗ

-> Nguồn thu bền vững cho người dân

-> Du lịch văn hóa cộng đồng gắn với bản sắc vùng miền

Người nông dân không cần rời bỏ ruộng vườn để làm giàu - nếu chính sách cho phép họ làm giàu ngay trên chính mảnh đất của mình.

TÓM LẠI: ĐẦU TƯ CHO NÔNG NGHIỆP LÀ ĐẦU TƯ CHO SỰ ỔN ĐỊNH QUỐC GIA

Đầu tư hạ tầng giao thông là xây dựng “khung xương” cho nền kinh tế.

Nhưng đầu tư vào cơ chế, đất đai và dòng vốn cho nông nghiệp chính là bơm máu vào mạch sống của quốc gia.

Một chính sách cởi mở, minh bạch và dài hạn cho nông nghiệp lúc này không chỉ là hỗ trợ kinh tế, mà là đầu tư chiến lược cho sự ổn định xã hội, an ninh lương thực và bản sắc Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.

“Vấn đề không phải là có nên làm hay không, mà là chúng ta có đủ sớm để không bỏ lỡ cơ hội lịch sử này hay không”.

Ps: Xin nhờ vũ trụ và quý ACE chia sẻ bài viết này tới được những đơn vị hoạch định chiến lược phát triển đất nước. Cảm ơn ACE!

#kynguyenmoi

#vanmenhmoi

#nguonlucmoi

#thanhquamoi

Cần tư vấn pháp lý cho dự án đất đai, farmstay của bạn? Trao đổi trực tiếp với Ths. Trần Công Thuỷ.